1.3 Η ηθική απέναντι στα ζώα
Το αντικείμενο της ηθικής απέναντι στα ζώα είναι η ανησυχία για την ευημερία των ζωντανών πλασμάτων που είναι ευαίσθητες στον πόνο. Ο όρος «ηθική απέναντι στα ζώα» είναι ασαφής, δεδομένου ότι αφορα συνήθως μόνο τους οργανισμούς που έχουν αισθήσεις.
Το ζωικό βασίλειο χωρίζεται σε είδη που έχουν νευρικό σύστημα, και είδη που δεν έχουν καμία ευαισθησία (σε πόνο), καθώς δεν έχουν νευρικό σύστημα. Η κύρια προϋπόθεση εδώ είναι η παρουσία νευρικού συστήματος, που προορίζει την ικανότητα του οργανσομού να αισθάνεται πόνο. Η ηθική απέναντι στα ζώα εξετάζει τη σχέση του ανθρώπου με όλους αυτούς τους ζωντανούς οργανισμούς οι οποίοι είναι ικανοί να βιώνουν πόνο, επειδή υποτίθεται ότι είναι σε θέση να υποφέρουν με τον ίδιο τρόπο όπως και τα ανθρώπινα όντα. Ο λόγος είναι ότι ο άνθρωπος μπορεί να αισθάνεται συμπάθεια για το πλάσμα που αισθάνεται, επειδή αυτό το πλάσμα είναι ένα «υποφέρον πλάσμα» όπως ο άνθρωπος. Επιπλέον, αυτά τα πλάσματα έχουν ένα ένστικτο αυτοσυντήρησης - επιδιώκουν το συμφέρον τους, αναζητούν την ικανοποίηση και προσπαθούν να αποφύγουν τα βάσανα και τη δυσφορία.
Οι οργανισμοί που καθοδηγούνται από το συμφέρον τους στον εαυτό τους, γίνονται αντιληπτές ως ηθικά πολύτιμα επειδή σ’αυτούς αναγνωρίζεται ορισμένη αυτονομία της συμπεριφοράς. Η αυτονομία της συμπεριφοράς δεν ισχύει μόνο για τα μεγάλα πρωτεύοντα θηλαστικά που βρίσκονται πιο κοντά στον άνθρωπο στο ζωικό βασίλειο, αλλά και για όλα που δεν είναι πρωτεύοντα, εάν υποθέσουμε ότι αυτά αισθάνονται πόνο και αντιλαμβάνονται συνειδητά τον εαυτό τους σε σχέση με το περιβάλλον τους.
Η ηθηκή απέναντι στα ζωα εξετάσει το ζήτημα του κατά πόσον και πώς τα ζώα (ή τουλάχιστον εκείνα που έχουν ευαισθησία στον πόνο) έχουν αξία και σκοπό από μόνα τους, και αν ναι, πώς αντικατοπτρίζεται η κατάσταση αυτή στο ηθικό σύμπαν όσον αφορά την αλληλεπίδρασή μας με αυτά και τη συμπεριφορά μας, που επίσης τα επηρεάζει. Από αυτά προκύπτει ότι το αντικείμενο του ενδιαφέροντος της ηθικής απέναντι στα ζώα υπερβαίνει την ανθρωποκεντρική προσέγγιση και να φτάνει στο λεγόμενη «παθοκεντρική» προσέγγιση η οποία συνδέεται πλέον με τη βιοηθική.
