1.6.2 Νομικές πτυχές των πρακτικών για τον έλεγχο της ρύπανσης

Με βάση την μεταρρύθμιση του ομοσπονδιακού συστήματος, το 2006 η γερμανική κυβέρνηση υπέβαλε ένα σχέδιο για τη σύνταξη ενός ολοκληρωμένου νόμου για το περιβάλλον - ένας στόχος που έχει τεθεί στην πολιτική ατζέντα, ακόμη πριν από τρεις δεκαετίες. Η αναδιοργάνωση της νομοθετικής εξουσίας στην πραγματικότητα επιτρέπει να καταστεί εκτελεστή σε εθνικό επίπεδο, μια «ολοκληρωμένη κωδικοποίηση» για όλα τα σημαντικά θέματα που καλύπτονται από το νόμο για το περιβάλλον. Η Ομοσπονδιακή κυβέρνηση διατηρεί την εξουσία του να προετοιμάζει και να ψηφίζει τη νομοθεσία-πλαίσιο για σημαντικά θέματα στον τομέα του περιβάλλοντος, με τον τρόπο αυτό γινεται αντικείμενο της λεγόμενης «Παράλληλης νομοθεσίας».

Ο σκοπός της μεταρρύθμισης του ομοσπονδιακού συστήματος είναι να βελτιώσει και να στηρίξει την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στη Γερμανία. Σε τελική ανάλυση, μένει να δούμε αν η αναδιοργάνωση των αρμοδιοτήτων μεταξύ της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των ομόσπονδων κρατιδίων θα οδηγήσει σε μια πιο αποτελεσματική και ταχύτερη εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ. Ωστόσο, η μεταρρύθμιση σκιαγραφεί την κατεύθυνση για τη δημιουργία μιας ενιαίας νομοθεσίας για το περιβάλλον με τις ακόλουθες ενότητες:

• Γενικοί στόχοι και αρχές της νομοθεσίας για το περιβάλλον
• Διατομεακά ζητήματα που επηρεάζουν το περιβάλλον
• Η νομοθεσία για το περιβάλλον, που ρυθμίζει τα προβλήματα με επιμέρους σχέδια (διαδικασία για την ολοκληρωμένη αδειοδότηση σχεδίων, μέτρα παρέμβασης και παρακολούθησης, διαδικασίες για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος σε επιχειρήσεις, λειτουργικά συστήματα διαχείρισης των δραστηριοτήτων σύμφωνα με την προτεραιότητα προστασίας του περιβάλλοντος)
• Διαχείριση των υδατικών πόρων
• Προστασία της φύσης

Αν και ο Νόμος για το περιβάλλον είναι διατομεακά προσανατολισμένος και οι διατάξεις του αφορούν τις δραστηριότητες εντός και μεταξύ των διαφόρων τομέων, ισχύουν και πολλοί κανονισμοί στον τομέα του περιβάλλοντος, που είναι ειδικοί για τους διάφορους τομείς. Για παράδειγμα, μπορούν να αναφερθούν οι ισχύοντες κανονισμοί για τον έλεγχο της ρύπανσης του εδάφους ανάλογα με την ποιότητα του αντίστοιχου εδάφους. Βασικό πρόβλημα κατά την εκτίμηση της ποιότητας του εδάφους είναι ότι τα δεδομένα συλλέγονται σε διαφορετικά διοικητικά επίπεδα. Ωστόσο, τα δεδομένα αυτά θα πρέπει να γίνουν συμβατά, να επεξεργαστούν και να υποβληθούν στα αντίστοιχα συστήματα πληροφοριών, προκειμένου να αναλυθούν. Η προστασία του εδάφους είναι μια σύνθετη διαδικασία και αποτελεί το αντικείμενο των διεπιστημονικών δραστηριοτήτων, και γι’αυτό οι εθνικοί νόμοι σχετικά με την προστασία του εδάφους πρέπει να ευθυγραμμιστούν καλύτερα και να εναρμονιστούν με άλλους σχετικούς τομείς της νομοθεσίας για να επιτευχθεί αξιοσημείωτη πρόοδος με την ενσωμάτωση πτυχών των διαδικασιών για την προστασία του εδάφους σε άλλους τομείς της νομοθεσίας.

Οι τομείς προηγούμενων στην τομεακή νομοθεσία περιλαμβάνουν:

Ορισμένες διατάξεις του Νόμου περί του κλειστού κύκλου των ουσιών και της διαχείρισης των αποβλήτων (Kreislaufwirtschafts und Abfallgesetz)

Οι διατάξεις σχετικά με τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων

Ο Νόμος περί της χρήσης λιπασμάτων και της προστασίας των φυτικών ειδών

Ο Νόμος για την Γενετική Μηχανική (Gentechnikgesetz)

Ο Ομοσπονδιακός νόμος περί των δασών (Bundeswaldgesetz) και ο Νόμος περί των δασών των ομοσπονδιακών κρατιδίων

Ο Νόμος περί της ενοποίησης των γεωργικών εκτάσεων

Διατάξεις για την κατασκευή, μετασκευή, συντήρηση και λειτουργία των δρομολογίων μεταφοράς και οι κανονισμοί που διέπουν τη διακίνηση και τη μεταφορά

Ο Νόμος περί του σχεδιασμού της κατασκευής και άλλοι οικοδομικοί κανονισμοι

Η Ομοσπονδιακή νομοθεσία περί του τομέα των ορυχείων

Ο Ομοσπονδιακός νόμος για τη ρύπανση

To Ομοσπονδιακό Διάταγμα για την προστασία και τη διαχείριση των μολυσμένων χώρων (Bundes-Bodenschutz- und Altlastverordnung - BBodSchV) αποτελεί τη βασική νομο-θετική πράξη για την εφαρμογή της νομοθεσίας για την προστασία του εδάφους στη Γερμανία. Το Ομοσπονδιακό Διάταγμα για την προστασία του εδάφους και τη διαχείριση των μολυσμένων χώρων προβλέπει αρκετές αρμοδιότητες που ανατίθενται βάσει του ομοσπονδιακού νόμου για την προστασία του εδάφους, και ορίζει:

• Τις προϋποθέσεις για την έρευνα και την αξιολόγηση των ύποπτων χώρων και μολυσμένων χώρων και της υποβάθμισης του εδάφους, καθώς και τις απαιτήσεις για τη δειγματοληψία, την ανάλυση και την αξιολόγηση της ποιότητας.
• Τις απαιτήσεις για την πρόληψη κινδύνων μέσω απολύμανσης, την αποθήκευση, την προστασία και την επιβολή περιοριστικών μέτρων, καθώς και τις πρόσθετες απαιτήσεις για τις μελέτες για την εγυγείανση και την σχεδίαση της αποκατάστασης ορισμένων περιοχών.
• Τις απαιτήσεις για την πρόληψη της υποβάθμισης του εδάφους.
• Τις τιμές κατωφλίου, τις τιμές που απαιτούν την ανάληψη δράσεων, τις αξίες διασφάλισης και τα επιτρεπόμενα φορτία των ουσιών που προκαλούν ρύπανση.

Πρέπει να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να μην φτάσουμε σε κρίση με την αποτελεσ-ματικότητα του νόμου, την προσορινή αναστολή της δράσης του ή ακόμα και σε αποδυνάμωση του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου. Θα πρέπει να υπάρχει εκ του νόμου εγγύηση των βασικών προϋποθέσεων για την αποτελεσματική προστασία της φύσης, μεταξύ των οποίων:

• Κανονισμός για την παρέμβαση, συμπεριλαμβανομένου του καθεστώτος για αλλαγές στη χρήση γης, η οποία επηρεάζει τις επιβλαβείς εκπομπές, δίνοντας προτεραιότητα στην αποζημείωση σε πραγματικούς όρους και όχι στη χρηματική αποζημίωση.
• Σχεδιασμός τοπίου μέσω ττου καθεστώτος των υποχρεωτικών διαδικασιών για τον προγραμματισμό των διοικητικών αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα.
• Ανάπτυξη και περαιτέρω επέκταση του συστήματος των προστατευόμενων περιοχών.
• Βελτίωση της σχέσης μεταξύ της προστασίας της φύσης, του εδάφους και των υδάτων, ενώ ταυτόχρονα προβλέπονται πολυλειτουργικά μέτρα με σκοπό τον συντονισμό της χρήσης των εργαλείων που προβλέπονται σύμφωνα με την τομεακή νομοθεσία.
• Ανάπτυξη κανονισμών για καλές πρακτικές με σκοπό τη μείωση των περιβαλλοντικών ζημιών που προκαλούνται από τη γεωργική δραστηριότητα, η οποίες μπορούν να επηρεάσει σοβαρά την κλιματική αλλαγή.
• Παρακολούθηση της κατάστασης του περιβάλλοντος με τη δημιουργία μιας ενημερωμένης βάσης δεδομένων η οποία θα παρέχει πληροφορίες για την κατάσταση της οικολογικής ισορροπίας και της βιοποικιλότητας, καθώς και για την αποτελεσματικότητα των νομοθετικών μέτρων και των διαδικασιών που προβλέπονται σε αυτά.