2.2 Bitkileri enfekte edebilen insan patojenleri

Hastalıkla ilgili insan odaklı görüşlerimiz genellikle insan patojeni bakterilerin, insan konaklara yönelik olduğuna dair geniş kapsamlı varsayımlara yol açmaktadır. Salmonella, Serratia, Enterobacter ve Enterococcus türleri genellikle hastane ortamında bulunan ve gıda zehirlenmesine, genel enfeksiyonlara ve septisemilere neden olan sorunlu insan patojenleri olarak kabul edilmektedir. Aslında, rizosfer ortamlarında cilt, yara ve idrar yolu enfeksiyonlarına (örn; Bacillus cereus, Proteus vulgaris) neden olan diğer bakteri türleri de bulunabilmektedir.

Ancak son zamanlardaki çalışmalar, bu insan patojeni bakteri türlerinin, çok çeşitli bitki konaklarını kolonize edebildiğini ve bu konaklarda hastalığa neden olabildiğini ortaya çıkarmaya başlamıştır. Çeşitli çalışmalar, insan patojeni bakterilerinin, kök dokusuna yan kök oluşma yerlerinden girdiğini belirtmektedir. Özellikle de, bu çalışmaların çoğu, laboratuar koşulları altında gerçekleştirilmiştir ve böylece de bu bakteri türlerinin fitopatojenik potansiyeli için kanıt sağlamışlardır. Ancak, doğal ortamdaki bu insan patojenlerinin çoğunun neden olduğu bitki hastalığının görülme sıklığı bilinmemektedir.

İnsan patojeni bakterilerin, rizosferde ortaya çıkması; yüksek besin içeriği, ultraviyole (UV) radyasyondan korunma ve dağılmayı ve kurumayı önlemek için su filmlerinin mevcudiyeti gibi çeşitli faktörlere atfedilmiştir. Bazıları, bol ve çok çeşitli rizosfere özgü mikrobik topluluğun, insan patojenlerinin saldırısına karşı güçlü bir bariyer sağladığını iddia etmişlerdir. Örneğin, S. enterica ve E. coli O157: H7’nin Arabidopsis thaliana'nın kökleri üzerinde büyümesi, Enterobacter asburiae’in bitkiyle ilişkili bir suşu tarafından şiddetle engellenmiştir. Bununla birlikte, birçok insan patojeni bakteri, besinler için oldukça rekabetçi olabilmekte ve yerli mikrobiyal toplulukların varlığında bitki yüzeylerini kolonize etmelerine ve bu yüzeylerde çoğalmalarına olanak sağlayan çeşitli antimikrobiyal metabolitleri üretebilmektedir. İlginçtir ki, rizosfer kolonizasyonunda ve insan patojeni bakterilerin antimikrobiyal aktivitelerinde yer alan mekanizmalar, insan dokularının virülansında ve kolonizasyonunda yer alanlarla benzer görünmektedir.

Daha sonra, bitkisel gıdaların tüketimi ile ilgili enfeksiyonun en yaygın nedensel etkenlerinden bazılarının biyolojisini ve patogenezini ele alacağız.